Bewuste teelt, dichtbij huis

Teler Harm over On the Way to PlanetProof

HAK zaait eerste On the way to PlanetProof bruine bonen

Onlangs zaaide Harm van Hoeve, akkerbouwer uit Zaamslag in Zeeuws-Vlaanderen, voor HAK de eerste hectares bruine bonen in onder het On the Way to PlanetProof-keurmerk. HAK vroeg hem wat het verschil is met de reguliere teelt van bruine bonen, en wat zijn verwachtingen zijn.

Hoe ziet jouw bedrijf eruit?

“Ons bedrijf is ongeveer 60 hectare groot en we telen diverse gewassen: suikerbieten, granen, plant- en zaai-uien, aardappelen en bruine bonen. Dit jaar teel ik voor het eerst ruim 8,5 hectare onder het On the way to PlanetProof-keurmerk.”

Wat houdt dat precies in, On the way to PlanetProof?

“On the way to PlanetProof is de voortzetting van wat voorheen Milieukeur heette. Het is een label dat je mag voeren als je bovengemiddeld duurzaam teelt. Ons bedrijf voldeed al aan de Milieukeur-eisen. Nu doen we daar met On the way to PlanetProof nog een schepje bovenop.”

Kun je uitleggen wat On the way to PlanetProof voor jou als teler betekent?

“Het betekent vooral dat je nog bewuster bezig bent met de teelt en alles wat rond de teelt komt kijken, zoals gewasbescherming, waterverbruik, perceelonderhoud, het verwijderen van onkruid, maar ook het bevorderen van biodiversiteit op en rondom het perceel. Je moet goed nadenken over welke keuzes je maakt. Om een voorbeeld te geven: welk perceel kies je voor welk gewas? Sommige percelen zijn gevoeliger voor onkruid dan andere. Belangrijk, omdat je bij On the way to PlanetProof teelt, onkruid voornamelijk mechanisch moet bestrijden.”

Wat gebeurt er eigenlijk als je je daar niet aan houdt?

“Wijk je daarvan af, dan krijg je ‘strafpunten’ die je dan weer moet compenseren met ‘bonuspunten’. Die kun je halen door bijvoorbeeld bloeiende akkerranden rondom het bruinebonenperceel te zaaien, wat goed is voor de biodiversiteit. En dat levert extra bonuspunten op.”

Vind je het leuk om aan deze pilot mee te werken?

“Natuurlijk! Anders deed ik het niet. Het is niet alleen voor HAK, maar ook voor ons heel interessant om te kijken of het lukt om On the way to PlanetProof bruine bonen te telen. Maar het is ook best wel uitdagend, want dit keurmerk stelt hoge eisen. Niet alleen ten aanzien van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en bemesting, maar ook ten aanzien van de omgang met de bodem. Dat laatste is best wel een puzzel, want dat houdt in dat je de bodem geregeld moet verrijken met bijvoorbeeld keur compost en vaker per perceel van gewas moet wisselen.”

Hoe zie jij de toekomst van On the way to PlanetProof?

“Ik verwacht dat het op zeker moment de gangbare standaard wordt. En wat mij betreft terecht, want het is ook voor de toekomstige generaties van belang dat we zo duurzaam mogelijk ons voedsel verbouwen.”

Snap je het verzet van sommige van je collega’s tegen weer een nieuw label?

“Het heeft volgens mij niet veel zin om je hiertegen te verzetten. Ik vergelijk het wel eens met de introductie van GlobalG.A.P., zo’n tien jaar geleden. Dat is een internationaal erkende standaard voor agrarische bedrijven en telers. Aanvankelijk had je een concurrentievoordeel als je daaraan meedeed, maar na een paar jaar sloeg dat om: dan kon je je producten niet meer kwijt als je er niet aan meedeed. Ik verwacht dat het met On the way to PlanetProof ook zo zal gaan. Je moet meebewegen, anders sta je als teler op zeker moment met lege handen. De markt vraagt erom, dus is het logisch dat je het doet.”

Tot slot: hoe ervaar je de samenwerking met HAK op dit punt?

“Ik werk al jaren met veel plezier voor HAK, via onze vaste tussenpersoon Termont en Thomaes in Biervliet. Het is niet alleen een mooi bedrijf, maar ze lopen ook voorop in de ontwikkelingen. We hebben alle medewerking gekregen om van deze teelt onder dit keurmerk een succes te maken.”

En wat gebeurt er na de oogst?

Na het oogsten worden de bonen verwerkt door het bedrijf Termont en Thomaes. Die zorgen ervoor dat ze klaar voor verwerking worden geleverd aan HAK. Ook volgens directeur Ben Thomaes zal dit mooie keurmerk op den duur de nieuwe standaard worden in de groenten- en bonenteelt. Maar daarvoor is wel nog veel voorlichting nodig, want het is voor telers echt een andere manier van denken en werken. Thomaes: “De uitdaging is nu om met beperkte middelen en met zo goed mogelijke bescherming van de natuur een mooi en gezond product te telen.”

Termont en Thomaes is blij met de voortrekkersrol die HAK vervult en verwacht dat andere afnemers snel zullen volgen. Het bedrijf ziet het ook als een stimulans om ook zelf nog duurzamer te gaan werken – On the way to PlanetProof gaat immers over de hele keten. Thomaes: “Zonnepanelen, big bags hergebruiken, slimmere transportplanning: we hebben al heel veel gedaan, maar we zijn nog niet klaar. We gaan mee in deze transitie. Dat geldt trouwens ook voor onze afnemers: ook de HAK-fabriek zal moeten voldoen aan de verwerkingscriteria van On the way to PlanetProof. We slaan dus samen een nieuwe weg in”

HAK 2
De Groene Keuken

HAK plant eerste PlanetProof rode kool

HAK heeft de eerste rode kool geplant volgens de ‘On the way to PlanetProof’ criteria. Een belangrijke stap in de omschakeling naar nog meer duurzaam geteelde groenten en peulvruchten. Deze overgang is onderdeel van de duurzaamheidsstrategie ‘De Groene Keuken van HAK’.

De groene keuken van hak werkt samen met